Zelfs zoveel sterker dat ik denk dat we vanavond de beste kans hebben op poollicht van de hele afgelopen periode.

Hoe groot is die kans dan? En hoe fel gaat het worden?

Ondanks dat het de grootste kans is denk ik dat het nogsteeds op het randje zal zijn. Als ik 21 januari 2005 vergelijk dan zijn de indicatoren nu allemaal een stuk slechter. Het poollicht in 2005 was mooi, niet spectaculair, duurde niet lang maar was wel goed te zien en te fotograferen.

Toch heb ik voor het eerst mijn camera en statief klaar liggen. Het is behoorlijk helder, er is een kans en ik heb het deze cyclus nog niet gezien. Vandaar mijn enthousiasme. Ik heb echter ook zeker niet de indruk dat het vanavond iets wordt waar heel Nederland het morgen over heeft.

Ik hoop op een paar 'substormen' en perioden waarin het magneetveld van de zonnewind gunstig gericht is, wie weet zijn er dan een paar kwartiertjes waarin het poollicht te zien zal zijn.

Aangezien de sterkte van de storm al afneemt lijkt mij het begin van de avond en nacht het beste qua kans. De heiige en melkachtige lucht momenteel zal waarschijnlijk een voorteken zijn voor mist als het in de loop van de nacht afkoelt.

We gaan het (hopelijk) zien...

Dit is de derde of vierde keer dat deze berichten verschijnen na een uitbarsting tijdens het huidige maximum van de zonnecyclus. En we hebben allemaal natuurlijk nog vers in gedachten wat er de vorige keren gebeurde, zo indrukwekkend was het... Als ik het mij goed herinner is er een keer zwak poollicht te zien geweest in Nederland.

Bij een zonneuitbarstuing zijn er drie fasen te onderscheiden waar we aarde wat van kunnen merken:

1) De uitbarsting zelf. Deze gaat gepaard met sterke rontgen straling. Deze gaat met de snelheid van het licht en dis daardoor vrijwel driect na de uitbarsting te meten. Het is deze straling die voor een verstoring van het radio verkeer en satelliet navigatie kan zorgen. Zo'n uitbarsting duurt hooguit een paar uur en tegen de tijd dat je hier over leest of hoort in de media is deze fase al lang en breed voorbij.

2) De stralingsstorm. Deze wordt veroorzaakt door relativistische protonen. Dat zijn deeltjes die zich met zo'n 80-90% van de lichtsnelheid voortbewegen. Ze komen een paar uur na het begin van een uitbarsting bij de aarde aan. Dit verschijnsel treedt niet altijd op, alleen bij de zwaardere uitbarstingen. Satellieten kunnen hier zeker last van hebben en bij vrijwel elke uitbarsting raken bijvoorbeeld twee satellieten die zonnestormen volgen ontregeld. (De foto's van SOHO zitten vol 'krassen' en ruis, de ACE zonnewinddata klopt niet meer). Deze storm kan dagen duren en kan ook gevaar opleveren voor astronauten die ruimte wandelingen maken, maar ook voor passagiers in vliegtuigen die rond de polen vliegen. Tegen de tijd dat de media bericht over een zonnestorm is deze stralingsstorm vaak al lang bezig en alle nare gevolgen die volgens de media mogelijk zijn hadden dus ook al lang merkbaar moeten zijn.

3) De geomagnetische storm. Deze wordt veroorzaakt door, kort door de bocht, stukjes zon die bij de uitbarsting de ruimte ingeslingerd zijn. Het is deze storm die voor poollicht zorgt, maar ook problemen met het elektriciteitsnet kan veroorzaken. Deze storm treedt een tot drie dagen na de uitbarsting op.

Fase 1 ligt dus al lang achter ons, fase 2 is volop bezig en neemt nog in sterkte toe. Fase 3... dat is het spannedste.. afwachten hoe laat de materie aankomt. Laat in de middag tot vroeg in de nacht? Dan zouden we hier wel eens poollicht te zien kunnen krijgen. Vroeg op de dag? Dan is het sterkste geweest als het bij ons donker wordt.

Stroomuitval? Ja het kan, zeker, maar waarschijnlijk is het niet. Bij de meeste vergelijkbare zonnestormen is er ook niks gebeurd.

Edit: Dit had mij wat type werk gescheeld...

De rust lijkt zelfs in het hoge noorden terug te keren, veel sneller dan ik verwacht had. Door de verstoorde data van de ACE satelliet is het ook niet te achterhalen wat er precies ontbrak, maar het lijkt er op dat het dikste gedeelte van de wolk ons gemist heeft, in combinatie met een fout magneetveld.

Update 6 [20:45]

Het lijkt erop dat er maar een stukje van de puzzel ontbreekt... de orientatie van het magneetveld in de zonnewind is verkeerd. Het is van zuid naar noord gericht, net als het veld van de aarde waardoor de deeltjes afgeketst worden. Het is niet te voorspellen wat dit veld de rest van de nacht gaat doen, afwachten.

Inmiddels ontstaat er links en rechts wat mist, hoop dat dat niet doorzet.

Update 5 [17:27]

Ah, just like the old days... Overbelaste sites met magnetometer data en onbetrouwbare data van de ACE satelliet. Het is moeilijk om op dit moment de impact van het schokfront te bepalen. De magnetometers op aarde zijn in beweging gekomen, maar nog niet genoeg om het voor Nederland interessant te maken.

Voor zover betrouwbaar... de magnetometer op de ACE satelliet laat zien dat het veld tot nu toe noordelijk gericht was, maar nu lijkt het te draaien naar het zuiden. Dat zorgt ervoor dat de deeltjes uit de wolk dieper onze atmosfeer in kunnen dringen. Het effect zou over goed 30 minuten op de magnetometers op aarde terug te zien moeten zijn.

Update 4 [15:37]

Schokfront is bij de ACE sateliet. Over een minuut of 40 bij de aarde. Nu wachten tot het donker is...

Update 3 [15.26]

Data van de ACE satelliet laat het laatste uur een stijging zien van het aantal protonen en elektronen dat daar voorbij komt. Dit is mogelijk een van de voortekenen van het echte schokfront. De laatste update is de stijging verder toegenomen...

Update 2 [12.08]

Nog steeds rustig. Hoe eerder het front aankomt, hoe sneller het dus bewogen heeft en hoe groter de impact zal zijn. Maar overdag heb je daar niks aan, dus laat het nog maar even wachten. En nogmaals... het kan ook wel eens pas tegen middernacht komen.

Update 1 [10.00]

Het is nu wachten op de aankomst van het schokfront, volgens de schatting 'rond 15.15 plus of min zeven uur' zou het dus vanaf nu kunnen. Voor ons is het het beste als het nog even duurt, zo rond zonsondergang zou mooi zijn.

Uit het KNMI weerbericht: "In de nacht van dinsdag naar woensdag trekt de bewolking met regen vanuit het zuidwesten langzaam verder het land in. In het noordoosten blijft het echter nog lang opgeklaard"

Een belangrijke voorwaarde is dat het helder en donker moet zijn. Dat laatste is gelukkig goed te voorspellen, dus laten we daar maar eens mee beginnen.

Het volgende geldt voor Utrecht, maar voor de rest van de Benelux zal het maar enkele minuten schelen:

16:11 Zon onder
16:49 Einde Burgerlijke Schemering (zon 6 graden onder horizon)
17:31 Einde Nautische Schemering (zon 12 graden onder)
18:04 Maan onder
18:11 Einde Astronomische Schemering (zon 18 graden onder)
05:31 Begin Astronomische Schemering

Van kwart over zes tot half zes is het dus wat men noemt Astronomisch donker, de beste omstandigheden voor het zien van poollicht.

De huidige schatting is dat de materie rond 15.15 aankomt. Helemaal niet ongunstig, want dat zou in houden dat het grootste gedeelte van de storm in onze nacht plaats zal vinden. De schatting is echter wel: plus of min zeven uur. Mijn ervaring is dat het meestal wel een paar uur later wordt dan eerste schatting, maar.. het is ook wel eens een paar uur eerder geweest. Toch, alles na de middag en voor een uur of 4 's nachts is erg gunstig voor ons, gezien de lange donkere nacht die volgt.

Dan het weer... er nadert morgen een warmte front vanuit het westen en dat is zo'n beetje het slechtste wat je kunt hebben omdat dit gepaard gaat met veel en aaneengesloten bewolking. Vaak al ver voor het front uit hoge bewolking. Dit wordt afwachten en voor de die-hards alvast rekening houden met een tripje in Duitsland.

En als de zonnematerie er is? Ik zal in elk geval op mijn twitter account @LukeSkywarner laten weten dat het zover is (en kijk gerust bij wie ik volg, daar staan meerdere poollicht accounts tussen). Als @HeliosWatch over Kp=8 of Kp=9 begint te twitteren is het ook zover.

Als er dan bevestiging is dat het poollicht te zien is, zul naar buiten moeten, naar een plek waar je goed zicht hebt op de noordelijk horizon, zonder lichtvervuiling! Ik herhaal... zonder lichtvervuiling En dan is het zoeken naar groene of rode vlakken, witte stralen, ...

Is er wat bijzonders aan de hand?

Ja. Zaterdagavond 8 oktober rond 21u gaat de aarde door een oud stofspoor van de komeet Giacobini-Zinner. Dit zelfde stofspoor zorgde er in 1933 voor dat er inderdaad duizenden vallende sterren te zien waren. Er is zelfs een melding van 100 in 5 seconden en een van 22500 in een paar uur. (http://meteorshowersonline.com/showers/draconids.html)

Wat zijn de voorspellingen voor dit jaar?

Op basis van verschillende modellen zijn er verschillende voorspellingen, uiteenlopend van een ZHR van 50 tot 750 (http://draconids.seti.org/). De ZHR (Zenital Hourly Rate) is echter niet het zichtbare aantal, maar meer een soort theoretische activiteit van de stroom. Je kunt het ook zien als het zichtbare aantal onder ideale omstandigheden. Ideaal houdt in dat het punt waar de meteoren vandaan lijken te komen recht boven je hoofd staat. Dat is nu zeker niet het geval. Verder moet de hemel helemaal donker zijn. Gezien de volle maan is dat ook zeker niet het geval.

Wat is er dan wel te zien?

Als we uitgaan van de ZHR 750 voorspelling om 21 uur 's avonds dan is de eerste correctie dus die voor de radiant hoogte. Rond 21u staat het radiant op zo'n 65 graden. De correctie wordt dan 750 * sin(65) = 680.

Dan... de volle maan. Het is erg moeilijk om daar een goede inschatting voor te maken. De ZHR waarde geldt voor een grenshelderheid van magnitude 6.5, voor elke magnitude dat het lichter is moet je de ZHR delen door 2.6. Ik schat zo in dat door de volle maan de grenshelderheid zo'n 5 zal zijn en dus wordt de correctie 2.6^(6.5-5.0) = 4.2. En het zichtbare aantal wordt dan 680/4.2 = 162 per uur.

De piek zal echter niet heel lang duren, er is sprake van een zogenaamde Full Width Half Max waarde van 70 minuten. Dit komt er op neer dat de verwachte ZHR 375 is om 20.25, 750 om 21.00 en weer 375 om 21.35. Zonder rekening te houden met het dalen van het radiant en het veranderen van de invloed van de maan (het is inmiddels toch al erg natte vingerwerk geworden) kom ik hiermee tot het volgende:

Op basis van de gunstigste voorspelling zijn er in Nederland op 8 oktober tussen 20.30 en 21.30 zo'n 120 vallende sterren te zien.

Op basis van de laagste voorspelling zullen het er slechts enkelen zijn. Als de voorspellingen helemaal fout zijn... is er niks te zien. Of miscchien toch duizenden

My day in Amarillo started with a bit of a hangover from the two 32 oz. Sam Adams' I had at the Big Texan. Combined with a Corona I probably had 72 ounces of beer in stead of the steak.

A small part of the group had breakfast at a place where they serve hamburgers from hell and George had to try one. The rest of us, including me, headed for the Cracker Barrel. Their pancakes were the best I had in the US. I also tried some of the rocking chairs on the front porch. When I'm retired I want one of those and sit all day looking out over the plains of Kansas for tornadoes!

We then started the final stage of the chase... heading back from Amarillo to Norman. Norman welcomed us with 38 degree celcius temperatures so after mailing my Verizon Dongle I purchased a swimsuit at Walmart (The cashier told me: 'It's been a while since I sold a medium of those'). The pool was great.

At seven almost all of the group, extended with the first tour 3 arrivals, headed for the Olive Garden for some Italian food. They even had Prosecco and Limoncello, though not from the freezer, but hey... We had some plans to hit the pool again, but I felt the Cloud 9 Virus that I had been able to fight off for two weeks finally taking over. So I went to bed at about 11 after saying goodbye to the tour members and passing on my US/Euro plug to Roland from tour 3.

I did not sleep all that much, even after taking Aleve, so I had a long travel day ahead of me. Mike drove me and some others to the airport and from there things actually went really smooth. The fever and my throat ache did not get really bad and I was very happy to see my parents who had come to pick me up at Schiphol Airport.

About two hours later I was able to see my wife again, without the help of Skype. I managed (with her help) to stay awake till 8 pm (Local Time) and after being awake for about 30 hours on only a couple of hours sleep I slept like there was no jetlag and woke up the next morning at 6.30.

And... that's it. After year of slowly counting down and then two weeks flying by like seconds... US Chase Edition 2011 is over.

So let me take this opportunity to thank everybody who followed me over the last few weeks, on my blog, on twitter, on facebook and the weerwoord and onweer-online boards. Thank you all for your interest, kind words and comments! It was good to hear from each one of you.

A final thank you to everybody from Cloud 9 and tour 2 for another great experience and especially Jim Parsons for the picture below. See you in a couple of years!

Still, we tried to get in position should anything interesting happen. This took us further west along the I70. I had some mixed feelings as we passed the towns of Ellis, Quinter and Hoxie where the highlights of my chase in 2008 occured. I guess I'll say something more comparing the 2008 chase with this one once I'm home, for now let's say I had a big smile on my face as we passed the towns and that no two chases are the same.

We got close to a rock formation that is called 'Monument Rocks' and that appears to be a miniature version of Monument Valley. Impressive to see, but unfortunately I had forgotten my sunscreen and walking outside there for 30 minutes turned me into a 100% redneck. To be honest, not just a red neck.

By then some storms popped up, but nothing spectacular. as it was still early we had plenty of time to reach our new target... The Big Texan Steak Ranch in Amarillo Texas. The main attraction there is the 72 ounce steak, that is free if you manage to eat it within one hour. In 2008 I considered an attempt for a few seconds but this year I was certain that I would not try it.

By chance we stopped at one of last Gas Stations in Kansas which was next to the Land of Oz museum. We cut through the Oklahoma panhandle (who'se idea was it to put a town called Hooker in a county named Beaver?) and entered Texas, the eight state in this two week tour.

Instead of the 72 ounce steak, George recommended a 'Snake, Steak, Cake' combo. Consisting of Rattle Snake, Steak and the Chocolate Cake. Unfortunately the Rattle Snake was no longer on the menu. We ordered a combination of appetizers consisting of mushrooms, jalapeno's and prairie oysters. The jalapeno's were the spiciest things I have ever eaten, the prairie oysters, a rose by any other name is still a rose, also know as Bull's Balls.

The steak was excellent and the Chocolate Cake so enormous that I shared it with Juan Carlos and several other people at the table. The 2 32 ounce Sam Adams Lagers added to the decadence.

For tomorrow remains the drive from Amarillo to Norman, rearranging the suitcase from chase to travel mode and finding a UPS drop box for the internet dongle. We will also meet the people arriving for tour 3. I hope they are not reading this, but it's looking rather bad for them with a so called Death Ridge taking over and supressing severe weather possibly for at least the first week.

Western Kansas, if only tornadoes would just occur here.

Monument Rocks from a distance.

Monument Rocks from upclose.

The Yellow Brick Road at the Land of Oz

A company near the Land of Oz

King for a day

Dorothy and Toto

Tinman

Dorothy's House but look close... it's actually Doroties' House

Today was different though. With nothing to chase the day was designated as a tour of the Large and Bizarre in Kansas. The tour started at the World's Largest Ball of Twine. Another place I already visited in 2008 but that was after a chase and I was so tired that I did not even take a single picture then. On our way there we passed Osborne/Glen Elder where I did see a superb tornado in 2008.

The Largest Ball of Twine is in Cawker City and actually the buildings surrounding the ball are more attractive than the ball itself. Especially for someone who appreciates the way nature, given time, will take back our artifically constructed contraptions. In other words: I like rust and there was a lot of it in Cawker City.

We then moved on to Lucas, a city that was new to me. Luca is home for two attractions: The Garden of Eden and World's Largest Collection of World's Smallest Versions of World's Largest Things. In both cases, I guess pictures can say more than a thousand words.

Let me summarize by saying that in the Garden of Eden there are many limestone sculptures depicting bible stories and S.P. Dinsmoor's view of the USA. The body of Dinsmoor who build the Garden of Eden is on display in the mausoleum of the Garden of Eden but it was not allowed to take pictures of him. I don't think I would have done so if it was allowed.

As far as the WLCoWSVoWLTs goes... just look at the pictures.

We then moved on to Hays, had dinner at the Whiskey Creek and stayed at the Super 8.

The Ball of Twine

A closer look at the ball, not that large now, ey?

Like a scene from a Western movie, notice the twine thread painted on the side walk.

A scene in one of the house, agian twine in the background.

Rust

Rust

Rust

Kansas actually does have some hills.

Inside the House at the Garden of Eden

The Garden of Eden

The Garden of Eden

The Garden of Eden

WLCoWSVoWLTs

This is to become World's Largest Ball of Plastic Junk